Deniz
New member
Bu nedenle birine “What is your nationality?” diye sorulduğunda kişinin verdiği cevap, onun etnik kökenini otomatik olarak açıklamaz.
Bu ayrım özellikle göç toplumlarında önem kazanır. Bir insan bir ülkenin vatandaşı olabilir fakat ailesinin kökeni başka bir ülkeden gelebilir. Bir kişi aynı anda birden fazla kültürel kimliğe sahip olabilir.
Sınıf Meselesi Neden Gözden Kaçıyor?
Kimlik konuşmalarında milliyet, ırk ve cinsiyet sıkça gündeme gelirken sosyal sınıf bazen geri planda kalıyor.
Oysa ekonomik kaynaklar, eğitim olanakları, yaşanılan mahalle, meslek ve sosyal çevre kişinin kimliğini ifade etme biçimini etkileyebilir.
Örneğin iki kişi aynı milliyete sahip olsa bile biri uluslararası eğitim almış, farklı ülkelerde yaşamış ve birden fazla dil konuşuyor olabilir. Diğerinin ise ekonomik imkânları daha sınırlı olabilir. İkisinin de aynı ulusal kimliği paylaşması, toplumsal deneyimlerinin aynı olduğu anlamına gelmez.
Araştırmalar da toplumsal sınıf, ırk ve cinsiyetin birbirinden tamamen ayrı kategoriler olmadığını gösteriyor. Örneğin sosyal sınıf bilgisinin ırksal algılar ve stereotiplerle etkileşebildiğini inceleyen çalışmalar, bu kategorilerin sosyal değerlendirmelerde birbirini etkileyebildiğini ortaya koyuyor. DOI+1
Daha güncel araştırmalarda da ekonomik eşitsizliklerin yalnızca tek bir sosyal kategori üzerinden açıklanamayacağı; cinsiyet, ırk/etnisite, yaş ve engellilik gibi faktörlerin kesiştiği durumlarda eşitsizliklerin farklılaşabildiği gösteriliyor. DOI
“Nerelisin?” Sorusu Neden Bazen Rahatsız Edici Olabilir?
“Where are you from?” veya “What is your nationality?” soruları çoğu zaman tamamen masum bir meraktan sorulur.
Sorunun kendisini otomatik olarak ayrımcı kabul etmek doğru olmaz.
Ancak sorunun nasıl ve hangi bağlamda sorulduğu önemlidir.
Bir kişiye ilk kez tanıştığınızda “Where are you from?” denildiğinde kişi bunu doğal bir sohbet başlangıcı olarak algılayabilir. Fakat kişi “I’m British” dedikten sonra “No, but where are you really from?” gibi bir karşılıkla karşılaşırsa durum değişebilir.
Çünkü ikinci soru, kişinin verdiği kimliği yeterli görmeyen bir varsayım taşıyabilir.
Burada sorun yalnızca kelimelerde değil, sorunun arkasındaki varsayımda ortaya çıkar.
Bir insanın görünüşünden onun hangi ülkeden olduğunu çıkarmaya çalışmak, özellikle ırk ve etnik köken konusunda kalıplaşmış düşünceleri güçlendirebilir.
Kesişimsellik Bize Ne Öğretiyor?
Kesişimsellik yaklaşımının önemli katkılarından biri, insanların tek bir kimlik üzerinden değerlendirilmesinin yetersiz olabileceğini göstermesidir.
Cinsiyet, ırk, sınıf, milliyet, yaş, engellilik ve diğer sosyal konumlar birlikte ele alındığında insanların deneyimleri daha ayrıntılı biçimde anlaşılabilir.
Örneğin araştırmalar, çalışma ve aile yaşamındaki eşitsizliklerin yalnızca “kadınlar ve erkekler” şeklinde incelenmesinin ırksal ve sınıfsal farklılıkları görünmez hâle getirebileceğini gösteriyor. OUP Academic
Bu bakış açısı aslında günlük hayattaki basit bir soruyu da farklılaştırıyor:
“What is your nationality?”
Bu sorunun sözlük anlamı basittir.
Fakat soruya verilen cevap, kişinin hayat hikâyesinin yalnızca küçük bir bölümünü gösterebilir.
Kişisel Deneyim ile Akademik Bilgiyi Birbirinden Ayırmak
Bu yazıda kişisel deneyim adına belirli bir bireyin yaşadığını varsaymıyorum. Benim burada yaptığım şey, gündelik dilde karşılaşılan bir soruyu sosyal bilimlerdeki araştırmaların ortaya koyduğu çerçeveyle değerlendirmek.
Bu ayrım önemli. Bir kişinin yaşadığı deneyim gerçek ve değerli olabilir; ancak tek bir deneyim bütün kadınları, bütün erkekleri, bütün göçmenleri veya bütün toplumları temsil etmeyebilir.
Aynı şekilde akademik bir araştırmanın sonucu da her bireyin hayatını açıklamak zorunda değildir.
Sosyal konular hakkında daha sağlıklı tartışma yapabilmek için kişisel anlatılarla sistematik araştırmaları birbirine karşı konumlandırmak yerine ikisini kendi bağlamlarında değerlendirmek gerekir.
Kesişimsellik üzerine yapılan akademik çalışmaların temel vurgularından biri de zaten budur: sosyal kimliklerin ve güç ilişkilerinin tek tek kategoriler halinde değil, birbirleriyle ilişkili biçimde incelenmesi gerekir. PubMed Central (PMC)+1
Peki “Senin Milliyetin Ne?” Sorusunu Nasıl Daha Bilinçli Sorabiliriz?
Bazen en basit çözüm, soruyu kişinin kendisini tanımlamasına izin verecek şekilde sormaktır.
What is your nationality? doğrudan ve anlaşılırdır.
Ancak kültürel geçmiş gerçekten merak ediliyorsa:
Where did you grow up?
“Çocukluğunu nerede geçirdin?”
veya
Where is your family from?
“Ailen nereli?”
gibi sorular farklı bilgiler elde etmeyi sağlayabilir.
Bununla birlikte ikinci sorunun da herkes için uygun olduğunu varsaymamak gerekir. İnsanların aile geçmişlerini paylaşmak istememesi tamamen normaldir.
Belki de burada asıl mesele doğru soruyu bulmaktan önce, karşımızdaki insanın verdiği cevabı kabul etmeyi öğrenmektir.
Forum Tartışması İçin Sorular
Sizce “What is your nationality?” sorusu yalnızca basit bir İngilizce konuşma kalıbı mıdır, yoksa kişinin kimliğine dair daha geniş varsayımlar taşıyabilir mi?
Bir kişinin nationality, ethnicity ve race kavramlarına vereceği cevapların birbirinden farklı olması sizce günlük iletişimde yeterince anlaşılıyor mu?
“Where are you from?” sorusunun hangi durumlarda doğal bir sohbet sorusu, hangi durumlarda rahatsız edici bir soru hâline geldiğini ne belirliyor?
Bir insanın milliyeti, cinsiyeti, etnik kökeni ve sosyal sınıfı birlikte değerlendirildiğinde onun toplumdaki deneyimini anlamak gerçekten daha kolaylaşıyor mu?
Kadınların toplumsal cinsiyetle ilgili deneyimlerini konuşurken sınıf ve etnik köken farklılıklarını ne kadar dikkate alıyoruz?
Erkeklerin toplumsal normlardan etkilenebildiğini kabul etmek, toplumsal cinsiyet tartışmalarını daha dengeli hâle getirir mi?
Ve belki de en temel soru şu: Bir insanın “Ben kimim?” sorusuna verdiği cevabı, bizim onun hakkında sahip olduğumuz varsayımlardan daha fazla önemsemeyi ne zaman öğrenebiliriz?
Bu ayrım özellikle göç toplumlarında önem kazanır. Bir insan bir ülkenin vatandaşı olabilir fakat ailesinin kökeni başka bir ülkeden gelebilir. Bir kişi aynı anda birden fazla kültürel kimliğe sahip olabilir.
Sınıf Meselesi Neden Gözden Kaçıyor?
Kimlik konuşmalarında milliyet, ırk ve cinsiyet sıkça gündeme gelirken sosyal sınıf bazen geri planda kalıyor.
Oysa ekonomik kaynaklar, eğitim olanakları, yaşanılan mahalle, meslek ve sosyal çevre kişinin kimliğini ifade etme biçimini etkileyebilir.
Örneğin iki kişi aynı milliyete sahip olsa bile biri uluslararası eğitim almış, farklı ülkelerde yaşamış ve birden fazla dil konuşuyor olabilir. Diğerinin ise ekonomik imkânları daha sınırlı olabilir. İkisinin de aynı ulusal kimliği paylaşması, toplumsal deneyimlerinin aynı olduğu anlamına gelmez.
Araştırmalar da toplumsal sınıf, ırk ve cinsiyetin birbirinden tamamen ayrı kategoriler olmadığını gösteriyor. Örneğin sosyal sınıf bilgisinin ırksal algılar ve stereotiplerle etkileşebildiğini inceleyen çalışmalar, bu kategorilerin sosyal değerlendirmelerde birbirini etkileyebildiğini ortaya koyuyor. DOI+1
Daha güncel araştırmalarda da ekonomik eşitsizliklerin yalnızca tek bir sosyal kategori üzerinden açıklanamayacağı; cinsiyet, ırk/etnisite, yaş ve engellilik gibi faktörlerin kesiştiği durumlarda eşitsizliklerin farklılaşabildiği gösteriliyor. DOI
“Nerelisin?” Sorusu Neden Bazen Rahatsız Edici Olabilir?
“Where are you from?” veya “What is your nationality?” soruları çoğu zaman tamamen masum bir meraktan sorulur.
Sorunun kendisini otomatik olarak ayrımcı kabul etmek doğru olmaz.
Ancak sorunun nasıl ve hangi bağlamda sorulduğu önemlidir.
Bir kişiye ilk kez tanıştığınızda “Where are you from?” denildiğinde kişi bunu doğal bir sohbet başlangıcı olarak algılayabilir. Fakat kişi “I’m British” dedikten sonra “No, but where are you really from?” gibi bir karşılıkla karşılaşırsa durum değişebilir.
Çünkü ikinci soru, kişinin verdiği kimliği yeterli görmeyen bir varsayım taşıyabilir.
Burada sorun yalnızca kelimelerde değil, sorunun arkasındaki varsayımda ortaya çıkar.
Bir insanın görünüşünden onun hangi ülkeden olduğunu çıkarmaya çalışmak, özellikle ırk ve etnik köken konusunda kalıplaşmış düşünceleri güçlendirebilir.
Kesişimsellik Bize Ne Öğretiyor?
Kesişimsellik yaklaşımının önemli katkılarından biri, insanların tek bir kimlik üzerinden değerlendirilmesinin yetersiz olabileceğini göstermesidir.
Cinsiyet, ırk, sınıf, milliyet, yaş, engellilik ve diğer sosyal konumlar birlikte ele alındığında insanların deneyimleri daha ayrıntılı biçimde anlaşılabilir.
Örneğin araştırmalar, çalışma ve aile yaşamındaki eşitsizliklerin yalnızca “kadınlar ve erkekler” şeklinde incelenmesinin ırksal ve sınıfsal farklılıkları görünmez hâle getirebileceğini gösteriyor. OUP Academic
Bu bakış açısı aslında günlük hayattaki basit bir soruyu da farklılaştırıyor:
“What is your nationality?”
Bu sorunun sözlük anlamı basittir.
Fakat soruya verilen cevap, kişinin hayat hikâyesinin yalnızca küçük bir bölümünü gösterebilir.
Kişisel Deneyim ile Akademik Bilgiyi Birbirinden Ayırmak
Bu yazıda kişisel deneyim adına belirli bir bireyin yaşadığını varsaymıyorum. Benim burada yaptığım şey, gündelik dilde karşılaşılan bir soruyu sosyal bilimlerdeki araştırmaların ortaya koyduğu çerçeveyle değerlendirmek.
Bu ayrım önemli. Bir kişinin yaşadığı deneyim gerçek ve değerli olabilir; ancak tek bir deneyim bütün kadınları, bütün erkekleri, bütün göçmenleri veya bütün toplumları temsil etmeyebilir.
Aynı şekilde akademik bir araştırmanın sonucu da her bireyin hayatını açıklamak zorunda değildir.
Sosyal konular hakkında daha sağlıklı tartışma yapabilmek için kişisel anlatılarla sistematik araştırmaları birbirine karşı konumlandırmak yerine ikisini kendi bağlamlarında değerlendirmek gerekir.
Kesişimsellik üzerine yapılan akademik çalışmaların temel vurgularından biri de zaten budur: sosyal kimliklerin ve güç ilişkilerinin tek tek kategoriler halinde değil, birbirleriyle ilişkili biçimde incelenmesi gerekir. PubMed Central (PMC)+1
Peki “Senin Milliyetin Ne?” Sorusunu Nasıl Daha Bilinçli Sorabiliriz?
Bazen en basit çözüm, soruyu kişinin kendisini tanımlamasına izin verecek şekilde sormaktır.
What is your nationality? doğrudan ve anlaşılırdır.
Ancak kültürel geçmiş gerçekten merak ediliyorsa:
Where did you grow up?
“Çocukluğunu nerede geçirdin?”
veya
Where is your family from?
“Ailen nereli?”
gibi sorular farklı bilgiler elde etmeyi sağlayabilir.
Bununla birlikte ikinci sorunun da herkes için uygun olduğunu varsaymamak gerekir. İnsanların aile geçmişlerini paylaşmak istememesi tamamen normaldir.
Belki de burada asıl mesele doğru soruyu bulmaktan önce, karşımızdaki insanın verdiği cevabı kabul etmeyi öğrenmektir.
Forum Tartışması İçin Sorular
Sizce “What is your nationality?” sorusu yalnızca basit bir İngilizce konuşma kalıbı mıdır, yoksa kişinin kimliğine dair daha geniş varsayımlar taşıyabilir mi?
Bir kişinin nationality, ethnicity ve race kavramlarına vereceği cevapların birbirinden farklı olması sizce günlük iletişimde yeterince anlaşılıyor mu?
“Where are you from?” sorusunun hangi durumlarda doğal bir sohbet sorusu, hangi durumlarda rahatsız edici bir soru hâline geldiğini ne belirliyor?
Bir insanın milliyeti, cinsiyeti, etnik kökeni ve sosyal sınıfı birlikte değerlendirildiğinde onun toplumdaki deneyimini anlamak gerçekten daha kolaylaşıyor mu?
Kadınların toplumsal cinsiyetle ilgili deneyimlerini konuşurken sınıf ve etnik köken farklılıklarını ne kadar dikkate alıyoruz?
Erkeklerin toplumsal normlardan etkilenebildiğini kabul etmek, toplumsal cinsiyet tartışmalarını daha dengeli hâle getirir mi?
Ve belki de en temel soru şu: Bir insanın “Ben kimim?” sorusuna verdiği cevabı, bizim onun hakkında sahip olduğumuz varsayımlardan daha fazla önemsemeyi ne zaman öğrenebiliriz?