Deniz
New member
Mert, since kelimesinin başlangıç noktasını, for kelimesinin ise süreyi anlattığını açıkladı.
- Since Monday: Pazartesiden beri.
- Since 2020: 2020'den beri.
- For two hours: İki saattir.
- For three weeks: Üç haftadır.
Ardından during ve until örneklerini gösterdi:
I fell asleep during the film. Film sırasında uyuyakaldım.
I will stay here until Friday. Cumaya kadar burada kalacağım.
Deniz, zamanın dilbilgisiyle ilişkisini daha iyi anlamaya başlamıştı. İnsanlar geçmişi, şimdiyi ve geleceği anlatırken yalnızca olayları sıralamıyor; olayların ne kadar sürdüğünü, ne zaman başladığını ve hangi noktada sona erdiğini de belirtiyordu.
Bir preposition, bazen bir hikâyenin kronolojisini bile değiştirebiliyordu.
5. BÖLÜM: MEYDANDAKİ TOPLANTI - DİLİN TOPLUMSAL TARİHİ
Kütüphanenin son odasında Deniz ve Mert, kasabanın eski meydanına ait bir fotoğraf buldular. Fotoğrafta farklı kuşaklardan insanlar, uzun bir masanın çevresinde toplanmıştı. Arka tarafta bir pankart asılıydı:
Together for the future.
Gelecek için birlikte.
Fotoğrafın arkasında 1920'li yıllara ait olduğu belirtilen kısa bir not bulunuyordu. Not, kasabada ortak bir kütüphane kurmak isteyen insanların farklı mahallelerden kitap topladığını anlatıyordu.
Deniz, for kelimesinin burada neden kullanıldığını düşündü.
For the future ifadesinde for, bir amaç veya yönelim belirtiyordu. İnsanlar yalnızca kitap toplamıyor, gelecek kuşakların bilgiye ulaşabilmesi için bir şey yapıyordu.
Mert fotoğrafın altındaki diğer cümleyi okudu:
The books came from different villages.
Kitaplar farklı köylerden geldi.
Burada from, başlangıç noktasını belirtiyordu.
Bir başka cümlede ise şunlar yazıyordu:
The volunteers worked with the local teachers.
Gönüllüler yerel öğretmenlerle çalıştı.
Bu kez with, birlikte çalışmayı anlatıyordu.
Deniz bir süre sessiz kaldı. “Aslında bu kelimeler sadece nesnelerin yerini anlatmıyor. İnsanların birbirleriyle nasıl ilişki kurduğunu da anlatıyor.”
Bu düşünce, hikâyenin yönünü değiştirdi.
Dilbilgisi tarih boyunca toplumsal hayatın dışında gelişmedi. Ticaret, göç, eğitim, savaşlar, bilimsel çalışmalar ve kültürel etkileşimler dillerin kelime hazinesini ve kullanım alışkanlıklarını etkiledi. İngilizce de Germen köklerinin yanı sıra Fransızca, Latince ve başka dillerle uzun tarihsel temaslar sonucunda bugünkü yapısına ulaştı.
Prepositions konusu bu tarihin tamamını tek başına açıklamaz. Ancak dildeki küçük sözcüklerin de uzun bir iletişim geçmişinin parçası olduğunu hatırlatır.
Bir düşünün: Farklı ülkelerden gelen insanların aynı masada buluştuğunu anlatırken with, farklı yerlerden gelen kitapları anlatırken from, ortak bir amaç için çalışmayı anlatırken for kullanıyoruz.
Bu kelimeler yalnızca gramer örnekleri değil, insan ilişkilerini tarif etmenin de araçlarıdır.
Üstelik dilin tarihsel gelişimi, bugünkü kuralların her zaman kusursuz bir mantıkla açıklanamayacağını gösterir. Bazı kullanımlar tarihsel alışkanlıklarla yerleşmiştir. Bu nedenle İngilizcede her preposition için tek bir formül bulmaya çalışmak yerine yaygın kalıpları ve gerçek kullanım örneklerini öğrenmek daha verimlidir.
Sizce yabancı dil öğrenmek, başka toplumların düşünme ve iletişim kurma biçimlerini anlamamıza ne ölçüde yardımcı olur?
6. BÖLÜM: AYNI SORUNA İKİ FARKLI YAKLAŞIM
Ertesi gün kütüphanenin kapısında bir duyuru belirdi. Kasabanın eski kitaplarının sergileneceği etkinlik için salonun yeniden düzenlenmesi gerekiyordu. Fakat kitapların hangi sırayla yerleştirileceği ve ziyaretçilerin nasıl yönlendirileceği konusunda bir anlaşmazlık çıktı.
Mert hemen bir plan hazırladı. Kitapları dönemlerine göre ayırdı, masaların yerleşimini çizdi ve ziyaretçi akışını gösteren oklar ekledi.
Deniz ise etkinliğe katılacak kişilerle konuştu. Yaşlı ziyaretçilerin oturabilecekleri alanlar olmasını, çocukların kitaplara rahatça ulaşabilmesini ve geçmişte farklı nedenlerle eğitimden uzak kalmış kişilerin de kendilerini serginin bir parçası gibi hissedebilmelerini istedi.
Mert'in planı düzenliydi. Deniz'in önerileri ise insanların deneyimlerini ve ihtiyaçlarını görünür hâle getiriyordu.
Başlangıçta ikisi de kendi çözümünün yeterli olduğunu düşündü. Sonra Deniz, Mert'in çizimindeki bir ayrıntıyı fark etti: Kitapların önüne konan masalar, hareket etmekte zorlanan ziyaretçiler için geçişi daraltıyordu.
Mert de Deniz'in önerileri üzerine düşündü. Herkesin rahatça katılabilmesi için serginin yalnızca sıcak bir atmosfere değil, iyi planlanmış bir düzene de ihtiyacı vardı.
Sonunda birlikte çalıştılar. Mert geçiş yollarını yeniden düzenledi, Deniz ziyaretçilerle görüşerek hangi bölümlerin daha erişilebilir olması gerektiğini belirledi.
Bu bölümde cinsiyete dayalı kalıplara düşmeden önemli bir noktayı görebiliriz. Erkeklerin stratejik ve çözüm odaklı, kadınların ise empatik ve ilişkisel davranışlar sergilediği fikri, bireysel farklılıkları açıklamak için tek başına yeterli değildir. Her iki yaklaşım da her cinsiyetten insanda bulunabilir. İnsanların davranışlarını kişilikleri, eğitimleri, deneyimleri, içinde yetiştikleri kültür ve üstlendikleri roller birlikte şekillendirir.
Mert'in planlama becerisi ile Deniz'in insanları dinleme becerisi birbirine rakip değildi. Tam tersine, birlikte kullanıldıklarında daha iyi bir sonuç ortaya çıkardılar.
Dil öğrenirken de benzer bir durum vardır. Kuralları sistematik biçimde incelemek kadar hata yaparken kendimize karşı sabırlı olmak, başkalarının açıklamalarını dinlemek ve farklı öğrenme yöntemlerine açık olmak da önemlidir.
Peki, siz bir sorunla karşılaştığınızda önce çözüm planı mı hazırlarsınız, yoksa sorunun insanları nasıl etkilediğini anlamaya mı çalışırsınız? İki yaklaşımı nasıl birleştirebilirsiniz?
7. BÖLÜM: YÖNÜNÜ KAYBEDEN MEKTUP - PLACE VE DIRECTION PREPOSITIONS
Etkinlik hazırlıkları sırasında Deniz, eski defterin arasından katlanmış bir mektup çıkardı. Mektubun üzerinde yalnızca şu ifade vardı:
The letter is behind the clock.
Mektup saatin arkasındaydı.
Duvara asılmış saati kaldırdıklarında gerçekten de bir mektup buldular. Mektup, yıllar önce kütüphanede çalışan bir öğretmenden geliyordu. Öğretmen, kasabadan ayrılmadan önce öğrencilerine küçük bir İngilizce alıştırması bırakmıştı.
Mektubun devamında bir dizi yönerge bulunuyordu:
Go across the square.
Meydandan karşıya geç.
Walk along the river.
Nehir boyunca yürü.
Turn into the narrow street.
Dar sokağa gir.
Go through the old gate.
Eski kapıdan geç.
The garden is between the library and the school.
Bahçe kütüphane ile okulun arasındadır.
Deniz, öğretmenin aslında kasabanın içinde küçük bir dilbilgisi oyunu hazırladığını anladı.
Bu örnekler, yer ve yön bildiren prepositions ile prepositional expressions kullanımını gösteriyordu:
- Behind: Arkasında.
- In front of: Önünde.
- Between: İki unsurun arasında.
- Among: Bir grubun arasında.
- Across: Bir alanın bir tarafından diğer tarafına.
- Along: Bir yol, nehir veya çizgi boyunca.
- Through: Bir şeyin içinden geçerek.
- Into: Bir alanın içine doğru.
- Out of: Bir yerin dışına.
- Towards: Bir yöne doğru.
- Past: Bir noktanın yanından geçerek.
Deniz ve Mert mektuptaki talimatları izleyerek eski bahçeye ulaştılar. Bahçenin ortasında küçük bir taş levha vardı. Üzerine şu cümle kazınmıştı:
Knowledge grows through sharing.
Bilgi, paylaşarak gelişir.
Mert bu cümleyi okuduğunda gülümsedi. “Buradaki through, fiziksel bir kapının içinden geçmek anlamında değil. Bir amaca ulaşmanın yolunu anlatıyor.”
Gerçekten de through yalnızca fiziksel hareketlerde kullanılmaz:
We learned through experience. Deneyim yoluyla öğrendik.
Benzer şekilde by de bir yöntemi belirtebilir:
I travel by train. Trenle seyahat ederim.
She improved her English by reading every day. Her gün okuyarak İngilizcesini geliştirdi.
Deniz, aynı kelimenin fiziksel bir hareketi veya soyut bir süreci anlatabilmesine şaşırıyordu. Artık preposition kelimelerini ezberlenecek bağımsız bir liste olarak değil, ilişkileri anlamanın anahtarı olarak görmeye başlamıştı.
8. BÖLÜM: KÜÇÜK KELİMELER, BÜYÜK FARKLAR - FOR, WITH, ABOUT VE WITHOUT
- Since Monday: Pazartesiden beri.
- Since 2020: 2020'den beri.
- For two hours: İki saattir.
- For three weeks: Üç haftadır.
Ardından during ve until örneklerini gösterdi:
I fell asleep during the film. Film sırasında uyuyakaldım.
I will stay here until Friday. Cumaya kadar burada kalacağım.
Deniz, zamanın dilbilgisiyle ilişkisini daha iyi anlamaya başlamıştı. İnsanlar geçmişi, şimdiyi ve geleceği anlatırken yalnızca olayları sıralamıyor; olayların ne kadar sürdüğünü, ne zaman başladığını ve hangi noktada sona erdiğini de belirtiyordu.
Bir preposition, bazen bir hikâyenin kronolojisini bile değiştirebiliyordu.
5. BÖLÜM: MEYDANDAKİ TOPLANTI - DİLİN TOPLUMSAL TARİHİ
Kütüphanenin son odasında Deniz ve Mert, kasabanın eski meydanına ait bir fotoğraf buldular. Fotoğrafta farklı kuşaklardan insanlar, uzun bir masanın çevresinde toplanmıştı. Arka tarafta bir pankart asılıydı:
Together for the future.
Gelecek için birlikte.
Fotoğrafın arkasında 1920'li yıllara ait olduğu belirtilen kısa bir not bulunuyordu. Not, kasabada ortak bir kütüphane kurmak isteyen insanların farklı mahallelerden kitap topladığını anlatıyordu.
Deniz, for kelimesinin burada neden kullanıldığını düşündü.
For the future ifadesinde for, bir amaç veya yönelim belirtiyordu. İnsanlar yalnızca kitap toplamıyor, gelecek kuşakların bilgiye ulaşabilmesi için bir şey yapıyordu.
Mert fotoğrafın altındaki diğer cümleyi okudu:
The books came from different villages.
Kitaplar farklı köylerden geldi.
Burada from, başlangıç noktasını belirtiyordu.
Bir başka cümlede ise şunlar yazıyordu:
The volunteers worked with the local teachers.
Gönüllüler yerel öğretmenlerle çalıştı.
Bu kez with, birlikte çalışmayı anlatıyordu.
Deniz bir süre sessiz kaldı. “Aslında bu kelimeler sadece nesnelerin yerini anlatmıyor. İnsanların birbirleriyle nasıl ilişki kurduğunu da anlatıyor.”
Bu düşünce, hikâyenin yönünü değiştirdi.
Dilbilgisi tarih boyunca toplumsal hayatın dışında gelişmedi. Ticaret, göç, eğitim, savaşlar, bilimsel çalışmalar ve kültürel etkileşimler dillerin kelime hazinesini ve kullanım alışkanlıklarını etkiledi. İngilizce de Germen köklerinin yanı sıra Fransızca, Latince ve başka dillerle uzun tarihsel temaslar sonucunda bugünkü yapısına ulaştı.
Prepositions konusu bu tarihin tamamını tek başına açıklamaz. Ancak dildeki küçük sözcüklerin de uzun bir iletişim geçmişinin parçası olduğunu hatırlatır.
Bir düşünün: Farklı ülkelerden gelen insanların aynı masada buluştuğunu anlatırken with, farklı yerlerden gelen kitapları anlatırken from, ortak bir amaç için çalışmayı anlatırken for kullanıyoruz.
Bu kelimeler yalnızca gramer örnekleri değil, insan ilişkilerini tarif etmenin de araçlarıdır.
Üstelik dilin tarihsel gelişimi, bugünkü kuralların her zaman kusursuz bir mantıkla açıklanamayacağını gösterir. Bazı kullanımlar tarihsel alışkanlıklarla yerleşmiştir. Bu nedenle İngilizcede her preposition için tek bir formül bulmaya çalışmak yerine yaygın kalıpları ve gerçek kullanım örneklerini öğrenmek daha verimlidir.
Sizce yabancı dil öğrenmek, başka toplumların düşünme ve iletişim kurma biçimlerini anlamamıza ne ölçüde yardımcı olur?
6. BÖLÜM: AYNI SORUNA İKİ FARKLI YAKLAŞIM
Ertesi gün kütüphanenin kapısında bir duyuru belirdi. Kasabanın eski kitaplarının sergileneceği etkinlik için salonun yeniden düzenlenmesi gerekiyordu. Fakat kitapların hangi sırayla yerleştirileceği ve ziyaretçilerin nasıl yönlendirileceği konusunda bir anlaşmazlık çıktı.
Mert hemen bir plan hazırladı. Kitapları dönemlerine göre ayırdı, masaların yerleşimini çizdi ve ziyaretçi akışını gösteren oklar ekledi.
Deniz ise etkinliğe katılacak kişilerle konuştu. Yaşlı ziyaretçilerin oturabilecekleri alanlar olmasını, çocukların kitaplara rahatça ulaşabilmesini ve geçmişte farklı nedenlerle eğitimden uzak kalmış kişilerin de kendilerini serginin bir parçası gibi hissedebilmelerini istedi.
Mert'in planı düzenliydi. Deniz'in önerileri ise insanların deneyimlerini ve ihtiyaçlarını görünür hâle getiriyordu.
Başlangıçta ikisi de kendi çözümünün yeterli olduğunu düşündü. Sonra Deniz, Mert'in çizimindeki bir ayrıntıyı fark etti: Kitapların önüne konan masalar, hareket etmekte zorlanan ziyaretçiler için geçişi daraltıyordu.
Mert de Deniz'in önerileri üzerine düşündü. Herkesin rahatça katılabilmesi için serginin yalnızca sıcak bir atmosfere değil, iyi planlanmış bir düzene de ihtiyacı vardı.
Sonunda birlikte çalıştılar. Mert geçiş yollarını yeniden düzenledi, Deniz ziyaretçilerle görüşerek hangi bölümlerin daha erişilebilir olması gerektiğini belirledi.
Bu bölümde cinsiyete dayalı kalıplara düşmeden önemli bir noktayı görebiliriz. Erkeklerin stratejik ve çözüm odaklı, kadınların ise empatik ve ilişkisel davranışlar sergilediği fikri, bireysel farklılıkları açıklamak için tek başına yeterli değildir. Her iki yaklaşım da her cinsiyetten insanda bulunabilir. İnsanların davranışlarını kişilikleri, eğitimleri, deneyimleri, içinde yetiştikleri kültür ve üstlendikleri roller birlikte şekillendirir.
Mert'in planlama becerisi ile Deniz'in insanları dinleme becerisi birbirine rakip değildi. Tam tersine, birlikte kullanıldıklarında daha iyi bir sonuç ortaya çıkardılar.
Dil öğrenirken de benzer bir durum vardır. Kuralları sistematik biçimde incelemek kadar hata yaparken kendimize karşı sabırlı olmak, başkalarının açıklamalarını dinlemek ve farklı öğrenme yöntemlerine açık olmak da önemlidir.
Peki, siz bir sorunla karşılaştığınızda önce çözüm planı mı hazırlarsınız, yoksa sorunun insanları nasıl etkilediğini anlamaya mı çalışırsınız? İki yaklaşımı nasıl birleştirebilirsiniz?
7. BÖLÜM: YÖNÜNÜ KAYBEDEN MEKTUP - PLACE VE DIRECTION PREPOSITIONS
Etkinlik hazırlıkları sırasında Deniz, eski defterin arasından katlanmış bir mektup çıkardı. Mektubun üzerinde yalnızca şu ifade vardı:
The letter is behind the clock.
Mektup saatin arkasındaydı.
Duvara asılmış saati kaldırdıklarında gerçekten de bir mektup buldular. Mektup, yıllar önce kütüphanede çalışan bir öğretmenden geliyordu. Öğretmen, kasabadan ayrılmadan önce öğrencilerine küçük bir İngilizce alıştırması bırakmıştı.
Mektubun devamında bir dizi yönerge bulunuyordu:
Go across the square.
Meydandan karşıya geç.
Walk along the river.
Nehir boyunca yürü.
Turn into the narrow street.
Dar sokağa gir.
Go through the old gate.
Eski kapıdan geç.
The garden is between the library and the school.
Bahçe kütüphane ile okulun arasındadır.
Deniz, öğretmenin aslında kasabanın içinde küçük bir dilbilgisi oyunu hazırladığını anladı.
Bu örnekler, yer ve yön bildiren prepositions ile prepositional expressions kullanımını gösteriyordu:
- Behind: Arkasında.
- In front of: Önünde.
- Between: İki unsurun arasında.
- Among: Bir grubun arasında.
- Across: Bir alanın bir tarafından diğer tarafına.
- Along: Bir yol, nehir veya çizgi boyunca.
- Through: Bir şeyin içinden geçerek.
- Into: Bir alanın içine doğru.
- Out of: Bir yerin dışına.
- Towards: Bir yöne doğru.
- Past: Bir noktanın yanından geçerek.
Deniz ve Mert mektuptaki talimatları izleyerek eski bahçeye ulaştılar. Bahçenin ortasında küçük bir taş levha vardı. Üzerine şu cümle kazınmıştı:
Knowledge grows through sharing.
Bilgi, paylaşarak gelişir.
Mert bu cümleyi okuduğunda gülümsedi. “Buradaki through, fiziksel bir kapının içinden geçmek anlamında değil. Bir amaca ulaşmanın yolunu anlatıyor.”
Gerçekten de through yalnızca fiziksel hareketlerde kullanılmaz:
We learned through experience. Deneyim yoluyla öğrendik.
Benzer şekilde by de bir yöntemi belirtebilir:
I travel by train. Trenle seyahat ederim.
She improved her English by reading every day. Her gün okuyarak İngilizcesini geliştirdi.
Deniz, aynı kelimenin fiziksel bir hareketi veya soyut bir süreci anlatabilmesine şaşırıyordu. Artık preposition kelimelerini ezberlenecek bağımsız bir liste olarak değil, ilişkileri anlamanın anahtarı olarak görmeye başlamıştı.
8. BÖLÜM: KÜÇÜK KELİMELER, BÜYÜK FARKLAR - FOR, WITH, ABOUT VE WITHOUT