Simge
New member
CİNSEL İSTEK ARTIŞI NEDEN OLUR? VÜCUDUN GİZLİ AJANDASI VE LİBİDONUN HAREKETLİ GÜNLERİ
Arkadaşlar, bugün biraz mahrem ama bir o kadar da hayatın içinden bir konuyu konuşalım: Cinsel istek artışı neden olur?
İnsan bazen sabah gözünü açar, kahvesini hazırlar, telefonuna bakar ve hayatın sıradan akışına devam eder. Fakat bir bakmışsınız zihnin arka planında bambaşka bir gündem var! İş toplantısı, market alışverişi, ödenmesi gereken faturalar sıraya dizilmişken beynin içindeki küçük yönetici toplantıyı iptal edip başka bir konuya odaklanmış olabilir. Üstelik bu toplantının ne zaman başlayacağını önceden bildiren bir takvim de yoktur!
Peki, cinsel isteğin bazı dönemlerde belirgin biçimde artmasının nedeni nedir? Hormonlar mı, mutluluk mu, yeni bir ilişki mi, stres mi, yoksa insanın kendisini daha enerjik hissetmesi mi?
Aslında cevap, bütün bu ihtimallerin birleşiminde saklı olabilir. Cinsel istek, yani libido, yalnızca hormonların yönettiği bir düğme değildir. Beyin, beden, duygular, yaşam koşulları ve ilişkiler bu sistemin farklı parçalarıdır. Bazen hepsi aynı yönde çalışır, bazen de biri gaza basarken diğeri frene dokunur.
Gelin, konuyu hem bilimsel hem de günlük hayattan örneklerle inceleyelim.
1. HORMONLAR HAREKETE GEÇTİĞİNDE NELER OLUR?
Cinsel isteğin artmasıyla ilgili ilk akla gelen konulardan biri hormonlardır. Bu düşüncenin elbette bir temeli var. Testosteron, östrojen ve progesteron gibi hormonlar cinsel istek üzerinde etkili olabilir. Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Hormonların etkisi kişiden kişiye değişir ve cinsel isteği yalnızca hormon düzeylerine bakarak açıklamak mümkün değildir.
Testosteron hem erkeklerde hem de kadınlarda cinsel istekle ilişkilidir. Bununla birlikte testosteronun yüksek olması, kişinin mutlaka daha fazla cinsel istek duyacağı anlamına gelmez. Beynin çalışma biçimi, ruh hâli, genel sağlık ve ilişki dinamikleri de önemlidir.
Örneğin, kendisini sağlıklı, enerjik ve huzurlu hisseden bir kişi cinsel isteğinde artış fark edebilir. Aynı hormon düzeylerine sahip başka biri ise yoğun iş stresi veya uyku eksikliği nedeniyle cinselliğe daha az ilgi gösterebilir.
Yani hormonlar orkestradaki müzisyenlerden biridir; bütün konseri tek başlarına yönetmezler.
Ergenlik döneminde hormonlardaki değişimler cinsel merakı ve isteği artırabilir. Yetişkinlikte de hormonal dalgalanmalar, yaş, üreme döngüsü ve bazı sağlık durumları cinsel isteğin zaman zaman değişmesine yol açabilir.
Buradan çıkarılacak sonuç basit: Cinsel isteğiniz arttı diye hormonlarınızın kesinlikle yükseldiğini düşünmeyin. Bunu anlamak için belirtilerin bütününe ve gerektiğinde tıbbi değerlendirmeye bakmak gerekir.
2. OVÜLASYON DÖNEMİ VE CİNSEL İSTEĞİN DEĞİŞEN RİTMİ
Kadınlarda adet döngüsü boyunca hormon seviyeleri değişir. Bazı kadınlar yumurtlama dönemine yakın günlerde cinsel isteklerinin arttığını fark edebilir. Bazılarıysa döngü boyunca belirgin bir farklılık yaşamaz.
Her iki durum da tek başına olağan dışı değildir.
Örneğin, bir kadın ayın belirli günlerinde kendisini daha enerjik, sosyal ve yakınlığa açık hissedebilir. Başka biri aynı dönemde hiçbir değişiklik yaşamayabilir. Hatta aynı kişinin farklı aylarda bile farklı deneyimler yaşaması mümkündür.
Burada kadınların deneyimlerini tek bir kalıba sokmamak önemli. Her kadının bedeni, hormonal düzeni ve yaşam koşulları aynı değildir.
Üstelik cinsel istek yalnızca biyolojik döngüyle açıklanamaz. Partnerle yaşanan bir tartışma, iş yerindeki yoğunluk, uykusuzluk veya kişinin kendisini nasıl hissettiği de bu dönemdeki isteği etkileyebilir.
Küçük bir hatırlatma: Yumurtlama döneminde cinsel isteğin artması, gebelik olasılığının kesin olduğu anlamına gelmediği gibi gebelikten korunma ihtiyacını da ortadan kaldırmaz. Gebelik planlanmıyorsa güvenilir bir korunma yöntemi kullanılmalıdır.
3. STRES HERKESİ AYNI ŞEKİLDE ETKİLEMEZ
İşte konunun en ilginç taraflarından biri!
Stres denildiğinde genellikle cinsel isteğin azalması beklenir. Gerçekten de yoğun kaygı, iş baskısı, maddi sıkıntılar ve zihinsel yorgunluk birçok kişinin cinsel isteğini düşürebilir. Ancak bazı insanlar stresli dönemlerde cinselliğe daha fazla yönelebilir.
Neden mi?
Çünkü cinsel yakınlık bazı kişiler için rahatlama, duygusal bağ kurma veya günlük sorunlardan kısa süreli uzaklaşma yolu olabilir. Beyin, zor bir günün ardından kendisini iyi hissettiren deneyimlere yönelmek isteyebilir.
Mesela iki arkadaş düşünelim.
Murat, iş yerinde zor bir gün geçirdiğinde eve gidip sessizce oturmayı, duş almayı ve erkenden uyumayı tercih ediyor. Ona göre günün en güzel kısmı, kimsenin kendisinden bir şey istemediği yarım saat.
Deniz ise stresli bir günün ardından partneriyle yakınlaşmak, sarılmak ve duygusal bağını güçlendirmek istiyor. Bu yakınlık ona rahatlama ve güven hissi veriyor.
İkisi de aynı türden bir stres yaşamış olabilir. Fakat bedenlerinin ve zihinlerinin verdiği karşılık farklıdır.
Bu nedenle cinsel istek artışını her zaman mutluluğun, azalışını da mutsuzluğun kanıtı olarak değerlendirmek doğru değildir.
Asıl soru şudur: Cinsellik benim için ne ifade ediyor? Yakınlık mı, rahatlama mı, heyecan mı, kendimi ifade etmek mi, yoksa bunların bir karışımı mı?
Kendi cevabınızı bulmak, yaşadığınız değişimi anlamlandırmanın önemli bir parçasıdır.
4. YENİ BİR İLİŞKİ, FLÖRT HEYECANI VE BEYNİN ÖDÜL SİSTEMİ
Yeni birinden hoşlanmaya başladığınızda telefon bildirimlerinin bile ayrı bir anlam kazandığı dönemler vardır. Normalde sıradan olan bir mesaj, bir anda günün en dikkat çekici olayına dönüşebilir.
İnsan o kişiyi daha sık düşünebilir, görüşmek için fırsat kollayabilir ve fiziksel yakınlığa daha fazla ilgi duyabilir.
Bunun arkasında yalnızca hormonlar değil, beynin motivasyon ve ödülle ilişkili sistemleri de bulunur. Beklenti, merak, duygusal heyecan ve karşılıklı ilgi cinsel isteği etkileyebilir.
Üstelik yeni ilişki heyecanı yalnızca gençlere özgü değildir. Uzun bir ilişkinin ardından yeniden flörte başlayan 45 yaşındaki biri de kendisini daha canlı hissedebilir. Yıllardır birlikte olan bir çift, birlikte yeni bir deneyim yaşadığında birbirine duyduğu ilgiyi yeniden keşfedebilir.
Demek ki cinsel isteği artıran şey her zaman yeni bir insan değildir. Bazen aynı insanı farklı bir ortamda görmek bile heyecanı değiştirebilir.
Örneğin, sürekli evde vakit geçiren bir çiftin birlikte küçük bir geziye çıkması, uzun zamandır yapılmayan bir sohbeti gerçekleştirmesi veya günlük sorumluluklardan uzaklaşması aralarındaki yakınlığı güçlendirebilir.
Burada önemli nokta, heyecanı sürekli yüksek tutmak zorunda olmamaktır. Her ilişkinin sakin dönemleri de vardır. Bir ilişkinin değerini yalnızca ilk günlerdeki yoğun tutkuyla ölçmek, kitabı sadece ilk sayfasına bakarak değerlendirmeye benzer.
5. ERKEKLER VE KADINLAR CİNSEL İSTEK KONUSUNA NASIL YAKLAŞIR?
Forumlarda sık karşılaştığımız bir ayrım vardır: Erkekler çözüm arar, kadınlar duyguları konuşmak ister. Bu yaklaşım bazı kişilerin deneyimlerini anlatabilir ama bütün erkekleri ve kadınları açıklayan bir kural değildir.
Asıl fark çoğu zaman cinsiyetten ziyade kişilikte, yetiştirilme tarzında ve iletişim alışkanlıklarında ortaya çıkar.
Örneğin, 32 yaşındaki Emre cinsel isteğinde artış fark ettiğinde uyku düzenini, egzersizlerini ve günlük stresini gözden geçirmek istiyor. Konuyu anlamak için neden-sonuç ilişkisi kuruyor. Onun için çözüm bulmak, belirsizliği azaltmanın bir yolu.
Partneri Selin ise aynı değişimin ilişkilerindeki yakınlıkla bağlantılı olup olmadığını merak ediyor. Son zamanlarda daha çok birlikte vakit geçirip geçirmediklerini, birbirlerine kendilerini ne kadar rahat ifade edebildiklerini konuşmak istiyor.
Emre'nin yaklaşımı stratejik, Selin'inki ilişki odaklı görünebilir. Fakat burada mesele birinin doğru, diğerinin yanlış olması değil. İkisi de aynı konunun farklı yönlerini anlamaya çalışıyor.
Üstelik roller kolayca değişebilir. Duygularını konuşarak rahatlayan bir erkekle sorunları analiz ederek çözmeyi seven bir kadın da aynı derecede olağandır.
Cinsel istekteki artış çiftler arasında farklı beklentiler oluşturuyorsa şu sorular işe yarayabilir:
- İkimiz de bu değişimi olumlu mu karşılıyoruz?
- Yakınlık konusunda beklentilerimiz aynı mı?
- Birimiz daha fazla, diğerimiz daha az istek duyduğunda bunu kişisel bir reddedilme olarak mı yorumluyoruz?
- Birbirimizi suçlamadan ihtiyaçlarımızı nasıl konuşabiliriz?
Bazen en iyi çözüm, birinin diğerini ikna etmesi değil, ikisinin de kendisini rahatça ifade edebildiği bir iletişim kurmasıdır.
6. UYKU, EGZERSİZ VE GÜNLÜK YAŞAM ALIŞKANLIKLARI
Cinsel isteğin artması bazen genel yaşam düzenindeki değişikliklerle de bağlantılı olabilir.
Arkadaşlar, bugün biraz mahrem ama bir o kadar da hayatın içinden bir konuyu konuşalım: Cinsel istek artışı neden olur?
İnsan bazen sabah gözünü açar, kahvesini hazırlar, telefonuna bakar ve hayatın sıradan akışına devam eder. Fakat bir bakmışsınız zihnin arka planında bambaşka bir gündem var! İş toplantısı, market alışverişi, ödenmesi gereken faturalar sıraya dizilmişken beynin içindeki küçük yönetici toplantıyı iptal edip başka bir konuya odaklanmış olabilir. Üstelik bu toplantının ne zaman başlayacağını önceden bildiren bir takvim de yoktur!
Peki, cinsel isteğin bazı dönemlerde belirgin biçimde artmasının nedeni nedir? Hormonlar mı, mutluluk mu, yeni bir ilişki mi, stres mi, yoksa insanın kendisini daha enerjik hissetmesi mi?
Aslında cevap, bütün bu ihtimallerin birleşiminde saklı olabilir. Cinsel istek, yani libido, yalnızca hormonların yönettiği bir düğme değildir. Beyin, beden, duygular, yaşam koşulları ve ilişkiler bu sistemin farklı parçalarıdır. Bazen hepsi aynı yönde çalışır, bazen de biri gaza basarken diğeri frene dokunur.
Gelin, konuyu hem bilimsel hem de günlük hayattan örneklerle inceleyelim.
1. HORMONLAR HAREKETE GEÇTİĞİNDE NELER OLUR?
Cinsel isteğin artmasıyla ilgili ilk akla gelen konulardan biri hormonlardır. Bu düşüncenin elbette bir temeli var. Testosteron, östrojen ve progesteron gibi hormonlar cinsel istek üzerinde etkili olabilir. Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Hormonların etkisi kişiden kişiye değişir ve cinsel isteği yalnızca hormon düzeylerine bakarak açıklamak mümkün değildir.
Testosteron hem erkeklerde hem de kadınlarda cinsel istekle ilişkilidir. Bununla birlikte testosteronun yüksek olması, kişinin mutlaka daha fazla cinsel istek duyacağı anlamına gelmez. Beynin çalışma biçimi, ruh hâli, genel sağlık ve ilişki dinamikleri de önemlidir.
Örneğin, kendisini sağlıklı, enerjik ve huzurlu hisseden bir kişi cinsel isteğinde artış fark edebilir. Aynı hormon düzeylerine sahip başka biri ise yoğun iş stresi veya uyku eksikliği nedeniyle cinselliğe daha az ilgi gösterebilir.
Yani hormonlar orkestradaki müzisyenlerden biridir; bütün konseri tek başlarına yönetmezler.
Ergenlik döneminde hormonlardaki değişimler cinsel merakı ve isteği artırabilir. Yetişkinlikte de hormonal dalgalanmalar, yaş, üreme döngüsü ve bazı sağlık durumları cinsel isteğin zaman zaman değişmesine yol açabilir.
Buradan çıkarılacak sonuç basit: Cinsel isteğiniz arttı diye hormonlarınızın kesinlikle yükseldiğini düşünmeyin. Bunu anlamak için belirtilerin bütününe ve gerektiğinde tıbbi değerlendirmeye bakmak gerekir.
2. OVÜLASYON DÖNEMİ VE CİNSEL İSTEĞİN DEĞİŞEN RİTMİ
Kadınlarda adet döngüsü boyunca hormon seviyeleri değişir. Bazı kadınlar yumurtlama dönemine yakın günlerde cinsel isteklerinin arttığını fark edebilir. Bazılarıysa döngü boyunca belirgin bir farklılık yaşamaz.
Her iki durum da tek başına olağan dışı değildir.
Örneğin, bir kadın ayın belirli günlerinde kendisini daha enerjik, sosyal ve yakınlığa açık hissedebilir. Başka biri aynı dönemde hiçbir değişiklik yaşamayabilir. Hatta aynı kişinin farklı aylarda bile farklı deneyimler yaşaması mümkündür.
Burada kadınların deneyimlerini tek bir kalıba sokmamak önemli. Her kadının bedeni, hormonal düzeni ve yaşam koşulları aynı değildir.
Üstelik cinsel istek yalnızca biyolojik döngüyle açıklanamaz. Partnerle yaşanan bir tartışma, iş yerindeki yoğunluk, uykusuzluk veya kişinin kendisini nasıl hissettiği de bu dönemdeki isteği etkileyebilir.
Küçük bir hatırlatma: Yumurtlama döneminde cinsel isteğin artması, gebelik olasılığının kesin olduğu anlamına gelmediği gibi gebelikten korunma ihtiyacını da ortadan kaldırmaz. Gebelik planlanmıyorsa güvenilir bir korunma yöntemi kullanılmalıdır.
3. STRES HERKESİ AYNI ŞEKİLDE ETKİLEMEZ
İşte konunun en ilginç taraflarından biri!
Stres denildiğinde genellikle cinsel isteğin azalması beklenir. Gerçekten de yoğun kaygı, iş baskısı, maddi sıkıntılar ve zihinsel yorgunluk birçok kişinin cinsel isteğini düşürebilir. Ancak bazı insanlar stresli dönemlerde cinselliğe daha fazla yönelebilir.
Neden mi?
Çünkü cinsel yakınlık bazı kişiler için rahatlama, duygusal bağ kurma veya günlük sorunlardan kısa süreli uzaklaşma yolu olabilir. Beyin, zor bir günün ardından kendisini iyi hissettiren deneyimlere yönelmek isteyebilir.
Mesela iki arkadaş düşünelim.
Murat, iş yerinde zor bir gün geçirdiğinde eve gidip sessizce oturmayı, duş almayı ve erkenden uyumayı tercih ediyor. Ona göre günün en güzel kısmı, kimsenin kendisinden bir şey istemediği yarım saat.
Deniz ise stresli bir günün ardından partneriyle yakınlaşmak, sarılmak ve duygusal bağını güçlendirmek istiyor. Bu yakınlık ona rahatlama ve güven hissi veriyor.
İkisi de aynı türden bir stres yaşamış olabilir. Fakat bedenlerinin ve zihinlerinin verdiği karşılık farklıdır.
Bu nedenle cinsel istek artışını her zaman mutluluğun, azalışını da mutsuzluğun kanıtı olarak değerlendirmek doğru değildir.
Asıl soru şudur: Cinsellik benim için ne ifade ediyor? Yakınlık mı, rahatlama mı, heyecan mı, kendimi ifade etmek mi, yoksa bunların bir karışımı mı?
Kendi cevabınızı bulmak, yaşadığınız değişimi anlamlandırmanın önemli bir parçasıdır.
4. YENİ BİR İLİŞKİ, FLÖRT HEYECANI VE BEYNİN ÖDÜL SİSTEMİ
Yeni birinden hoşlanmaya başladığınızda telefon bildirimlerinin bile ayrı bir anlam kazandığı dönemler vardır. Normalde sıradan olan bir mesaj, bir anda günün en dikkat çekici olayına dönüşebilir.
İnsan o kişiyi daha sık düşünebilir, görüşmek için fırsat kollayabilir ve fiziksel yakınlığa daha fazla ilgi duyabilir.
Bunun arkasında yalnızca hormonlar değil, beynin motivasyon ve ödülle ilişkili sistemleri de bulunur. Beklenti, merak, duygusal heyecan ve karşılıklı ilgi cinsel isteği etkileyebilir.
Üstelik yeni ilişki heyecanı yalnızca gençlere özgü değildir. Uzun bir ilişkinin ardından yeniden flörte başlayan 45 yaşındaki biri de kendisini daha canlı hissedebilir. Yıllardır birlikte olan bir çift, birlikte yeni bir deneyim yaşadığında birbirine duyduğu ilgiyi yeniden keşfedebilir.
Demek ki cinsel isteği artıran şey her zaman yeni bir insan değildir. Bazen aynı insanı farklı bir ortamda görmek bile heyecanı değiştirebilir.
Örneğin, sürekli evde vakit geçiren bir çiftin birlikte küçük bir geziye çıkması, uzun zamandır yapılmayan bir sohbeti gerçekleştirmesi veya günlük sorumluluklardan uzaklaşması aralarındaki yakınlığı güçlendirebilir.
Burada önemli nokta, heyecanı sürekli yüksek tutmak zorunda olmamaktır. Her ilişkinin sakin dönemleri de vardır. Bir ilişkinin değerini yalnızca ilk günlerdeki yoğun tutkuyla ölçmek, kitabı sadece ilk sayfasına bakarak değerlendirmeye benzer.
5. ERKEKLER VE KADINLAR CİNSEL İSTEK KONUSUNA NASIL YAKLAŞIR?
Forumlarda sık karşılaştığımız bir ayrım vardır: Erkekler çözüm arar, kadınlar duyguları konuşmak ister. Bu yaklaşım bazı kişilerin deneyimlerini anlatabilir ama bütün erkekleri ve kadınları açıklayan bir kural değildir.
Asıl fark çoğu zaman cinsiyetten ziyade kişilikte, yetiştirilme tarzında ve iletişim alışkanlıklarında ortaya çıkar.
Örneğin, 32 yaşındaki Emre cinsel isteğinde artış fark ettiğinde uyku düzenini, egzersizlerini ve günlük stresini gözden geçirmek istiyor. Konuyu anlamak için neden-sonuç ilişkisi kuruyor. Onun için çözüm bulmak, belirsizliği azaltmanın bir yolu.
Partneri Selin ise aynı değişimin ilişkilerindeki yakınlıkla bağlantılı olup olmadığını merak ediyor. Son zamanlarda daha çok birlikte vakit geçirip geçirmediklerini, birbirlerine kendilerini ne kadar rahat ifade edebildiklerini konuşmak istiyor.
Emre'nin yaklaşımı stratejik, Selin'inki ilişki odaklı görünebilir. Fakat burada mesele birinin doğru, diğerinin yanlış olması değil. İkisi de aynı konunun farklı yönlerini anlamaya çalışıyor.
Üstelik roller kolayca değişebilir. Duygularını konuşarak rahatlayan bir erkekle sorunları analiz ederek çözmeyi seven bir kadın da aynı derecede olağandır.
Cinsel istekteki artış çiftler arasında farklı beklentiler oluşturuyorsa şu sorular işe yarayabilir:
- İkimiz de bu değişimi olumlu mu karşılıyoruz?
- Yakınlık konusunda beklentilerimiz aynı mı?
- Birimiz daha fazla, diğerimiz daha az istek duyduğunda bunu kişisel bir reddedilme olarak mı yorumluyoruz?
- Birbirimizi suçlamadan ihtiyaçlarımızı nasıl konuşabiliriz?
Bazen en iyi çözüm, birinin diğerini ikna etmesi değil, ikisinin de kendisini rahatça ifade edebildiği bir iletişim kurmasıdır.
6. UYKU, EGZERSİZ VE GÜNLÜK YAŞAM ALIŞKANLIKLARI
Cinsel isteğin artması bazen genel yaşam düzenindeki değişikliklerle de bağlantılı olabilir.